Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017

Αρναία, Ελληνογεωργιανό Μουσικοχορευτικό Αντάμωμα

 Αρναία, Ελληνογεωργιανό Μουσικοχορευτικό Αντάμωμα
Πραγματοποιήθηκε υπό την Αιγίδα του Αριστοτελείου Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αριστοτέλη και με την παρουσία του Γενικού Προξένου της Γεωργίας, στο Πολιτιστικό Κέντρο Αρναίας, την Παρασκευή 6 Οκτωβρίου, μουσικοχορευτικό φεστιβάλ με την συμμετοχή 80 Ελλήνων και Γεωργιανών Χορευτών-Μουσικών-Χορωδών.
Έλαβαν μέρος, η Καλλιτεχνική Στέγη Ποντίων Β. Ελλάδος της Θεσσαλονίκης, ο Παραδοσιακός Σύλλογος το ¨Μετερίζι¨ από τα Χανιά Κρήτης, το Γεωργιανό Χορευτικό Συγκρότημα ¨Ogros Fari¨ και  Γεωργιανή παιδική Χορωδία.
Την εκδήλωση στο κατάμεστο Θέατρο, τίμησαν με την παρουσία τους, η Πρόεδρος του Αριστοτελείου Πνευματικού Κέντρου Λένα Παναγιωτοπούλου, ο Αντιδήμαρχος Αριστοτέλη Γιώργος Κωτάκης, ο Περιφερειακός Σύμβουλος Χαλκιδικής Στέλιος Βαλιάνος, ο Αρχιμανδρίτης Παΐσιος Σουλτανικάς εκπροσωπώντας τον Μητροπολίτη μας κ. Θεόκλητο,  Δημοτικοί , Τοπικοί Σύμβουλοι και εκπρόσωποι φορέων και Συλλόγων της περιοχής.
Φωτογραφίες-βίντεο:  Στέλιος Ρήγας





Τετάρτη, 27 Σεπτεμβρίου 2017

Παλιά επαγγέλματα στην Αρναία - Σαμαράς

 Σε προηγούμενη ανάρτησή μας ξεκινήσαμε ένα μακρινό αλλά συνάμα ενδιαφέρον ταξίδι στα επαγγέλματα του τόπου μας που εξαφανίστηκαν στο πέρασμα των χρόνων ή τείνουν να εξαφανιστούν.
Σειρά έχει το επάγγελμα του ¨Σαμαρά¨.
Στην περιοχή μας υπήρχαν πολλά ζώα που χρησιμοποιούνταν κυρίως στην υλοτομία λόγω του ανάγλυφου του εδάφους και των πυκνόφυτων δασών αλλά και στο εμπόριο. Για τα ζώα αυτά οι άξιοι τεχνίτες μας έφτιαχναν σαμάρια τα οποία κατασκεύαζαν από ξύλο, σακί, ύφασμα και δέρμα, αφού προηγουμένως έπαιρναν τα μέτρα του ζώου με μια μεζούρα. Κάποιοι όμως έμπειροι τεχνίτες όπως ο Στέλιος Καρανταγλής, μετρούσε μόνο το μήκος και τα υπόλοιπα τα υπολόγιζε με το μάτι.
Το σαμάρι αποτελούνταν από δύο μέρη, τον ξύλινο σκελετό και το στρώμα.  Η διαδικασία ξεκινούσε με την κατασκευή του σκελετού για τον οποίο χρησιμοποιούσαν σκληρά ξύλα όπως οξιά, πλατάνι και μηλιάδια. Το μπροστινό μέρος του σαμαριού που είναι ορθογώνιο και αρκετά φαρδύ ονομάζεται μπροστάρι και κατασκευάζονταν από πλατάνι.
Το πίσω μέρος του σαμαριού που λέγεται πιστάρι, αποτελούνταν από δύο τοξωτά ξύλα που συνδέονταν χιαστά μεταξύ τους και κατασκευάζονταν από ξύλο οξιάς. Τα πλαϊνά ξύλα, στενά και μακριά όσο περίπου το μήκος του σαμαριού, ονομάζονται παγίδες και ήταν κατασκευασμένα από μηλιάδι.
Για να πετύχει ο σαμαράς την κατασκευή ενός σαμαριού τοποθετούσε ανάμεσα στο μπροστάρι και το πιστάρι δύο παγίδες στα δεξιά και δύο στα αριστερά. Στη συνέχεια το ακουμπούσε στο πάτωμα για να εξακριβώσει αν ήταν ευθυγραμμισμένο. Το μπροστινό με το πίσω μέρος του σαμαριού, το συνέδεε επίσης και με τις πανωπάϊδες οι οποίες ήταν ξύλα μακριά, στενά και κατασκευασμένα και αυτά από μηλιάδι αλλά αρκετά κυρτά. Για να πετύχει όμως ο σαμαράς την κύρτωση που επιθυμούσε τα τοποθετούσε στη φωτιά για να μαλακώσουν και να γίνουν εύκαμπτα. Στη συνέχεια τα πίεζε για να τους δώσει την κατάλληλη κυρτότητα και σ’ αυτή την κατάσταση τα άφηνε να κρυώσουν και να διατηρήσουν το σχήμα τους. Αφού μοντάριζε όλο το σκελετό και έβλεπε ότι ήταν  ίσιος, χτυπούσε τα ξύλα ώστε να μπει το ένα μέσα στο άλλο και μετά τα κάρφωνε εσωτερικά. Αυτό προϋπέθετε ότι κάθε ξύλο έπρεπε να είχε την αντίστοιχη οπή-υποδοχή για να περνάει το ένα μέσα στο άλλο.
Τέλος στο πίσω μέρος του σκελετού κάρφωνε τα σκαρβέλια. Αυτά ήταν δύο ξύλα σε σχήμα περίπου ορθής γωνίας έτσι ώστε να μπορεί κάποιος να δέσει σ’ αυτά τα σχοινιά του φορτίου.
Ένα μυστικό των έμπειρων σαμαράδων στην κατασκευή του σκελετού ήταν  ότι όλα τα κυρτά ξύλα που θα χρησιμοποιούσαν έπρεπε να ήταν στραβά από τη φύση τους γιατί σε διαφορετική περίπτωση υπήρχε κίνδυνος να σπάσουν.
Το δεύτερο μέρος του σαμαριού ήταν το στρώμα που ερχόταν σε άμεση επαφή με το σώμα του ζώου.
Σ’ ένα μάλλινο ύφασμα το σαμαροσκούτι, έραβε ένα κανάβινο σακί, το γέμιζε με  χόρτο που λεγόταν σιαμάκος και πάνω απ’ αυτό έραβε το δέρμα το οποίο ήταν κατσικίσιο. Το στρώμα ή στρώση ήταν πλέον έτοιμη.
Αφού και τα δύο μέρη του σαμαριού ήταν έτοιμα, έμενε να τα συνδέσει. Καταρχάς τοποθετούσε τον ξύλινο σκελετό πάνω στη στρώση και την έδενε γερά με χοντρό σπάγκο σε εννιά σημεία, οκτώ στα πλάγια και ένα πίσω.
Το σαμάρι δένονταν με δερμάτινα λουριά τα λεγόμενα μπαλντίμια και για την κοιλιά του ζώου χρησιμοποιούσαν την ίγκλα, ώστε να σταθεροποιούνταν ο καβαλάρης ή το φορτίο. Ακόμη τοποθετούσαν τα ζιγκιά δηλαδή υποδοχές που θα πατούσε ο καβαλάρης για να ανέβει. Στο πίσω μέρος του στρώματος που προεξείχε από τον ξύλινο σκελετό, έκαναν κέντημα με καζίλι τρίχινο, δηλαδή σπάγκο κατασκευασμένο από γίδινη τρίχα ώστε να το διακοσμήσουν. Τέλος, ανάλογα με το πόσο μερακλής ήταν ο μάστορας και ο πελάτης, τα στόλιζαν με χάντρες και καψούλια.
Όλη η παραπάνω διαδικασία διαρκούσε δύο μέρες, μία για την κατασκευή του σκελετού και μία για το στρώμα.
Στο πέρασμα των χρόνων το επάγγελμα του σαμαρά στην Αρναία έχει εκλείψει, με τελευταίο τεχνίτη σαμαριών τον αείμνηστο Καρανταγλή Αστέριο που μας έδωσε όταν ήταν εν ζωή, όλες τις παραπάνω σημαντικές πληροφορίες για το επάγγελμά του και μας ξενάγησε στον εργασιακό του χώρο, ώστε να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι.
Παλιοί τεχνίτες της Αρναίας ήταν οι:
Σαμαράς Δημήτριος (καντηλανάφτης), Σαμαράς Ιωάννης (Γαλατσιάνος),  Ξουγγιάς Αστέριος, Σαμαράς Ιωάννης, Σαμαράς Γρηγόρης (Παπαζαγάρης),  Καρανταγλής Αριστείδης, Καρανταγλής Ιωάννης, Καρανταγλής Αθανάσιος, Καρανταγλής Αστέριος.

Κείμενο Γιαννούση Ευγενία

Αναδημοσίευση από έντυπη έκδοση των ΑΝΤΙΛΑΛΩΝ έτους 2007
Επιμέλεια ανάρτησης: Στέλιος Ρήγας





Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017

Οι αγιασμοί στα σχολεία της Αρναίας ενόψει της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς


Πραγματοποιήθηκαν την Δευτέρα 11 Σεπτεμβρίου οι αγιασμοί στις σχολικές μονάδες της Αρναίας, ενόψει της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς.
Οι αγιασμοί τελέστηκαν κατά σειρά, στο Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγεία (κοινός), στα δύο Λύκεια Γενικό και Επαγγελματικό (κοινός) και στο Γυμνάσιο. Να σημειώσουμε ότι στα σχολεία της Αρναίας φοιτούν περίπου 800 μαθητές και μαθήτριες από την Β/Α Χαλκιδική.
Τον Δήμο Αριστοτέλη εκπροσώπησαν ο Αντιδήμαρχος Γεώργιος Κωτάκης με τον τέως Αντιδήμαρχο Χαράλαμπο Λαζαρίδη. Το παρόν έδωσαν οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι Χαλκιδικής Στυλιανός Βαλιάνος και Κατερίνα Ζωγράφου, καθώς και ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Αρναίας Γιώργος Διαμαντούδης.
Το Δ.Σ. της Πολιτιστικής και Επιμορφωτικής Εταιρείας Αρναίας, εύχεται στους μαθητές μας καλή και δημιουργική σχολική χρονιά.
Επιμέλεια ανάρτησης, φωτογραφίες Στέλιος Ρήγας


Αεροδιακομιδή ασθενούς με ελικόπτερο Πυροσβεστικής από Αρναία


Λεπτό προς λεπτό η παραλαβή άνδρα με καρδιακό επεισόδιο από το Δημοτικό Στάδιο Αρναίας Χαλκιδικής, για μεταφορά του σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης,  με ελικόπτερο του Πυροσβεστικού Σώματος.

Ο ασθενής μεταφέρθηκε στο Στάδιο με ασθενοφόρο του Κέντρου Υγείας Παλαιοχωρίου, όπου του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες.

Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

¨Στάση¨ Πλατεία Μουσείων Αρναίας

¨Στάση¨ Πλατεία Μουσείων Αρναίας
 …… βγαίνοντας από το Μουσείο Υφαντικής, εντυπωσιαστήκαμε από τα δυο κόκκινα τριαντάφυλλα που κοσμούν το μπαλκόνι του απέναντι σπιτιού.
Πλησιάσαμε.
Οικία Δημητρίου Τζιμώκα (από το 1990), πρώην οικία του κτηνοτρόφου Δ. Σαμαρά κατασκευής 1870 με 1880 !!!
Η παλιά φωτογραφία του σπιτιού με την έντονη παραδοσιακή αρχιτεκτονική μας κέντρισε το ενδιαφέρον. Αποφασίσαμε να μιλήσουμε με τους ιδιοκτήτες.
Μας άνοιξε πρόσχαρα, η κα Φωτεινή Παπαντωνίου – μητέρα του Δημήτρη Τζιμώκα. Στο εσωτερικό μας περίμεναν πολλές εκπλήξεις.
Η οικία διατηρεί πολλά παραδοσιακά στοιχεία, εκείνο όμως που της δίνει ιδιαίτερο χαρακτήρα είναι οι ζωγραφισμένες οροφές. Η κα Φωτεινή – που εκτός των άλλων είναι εξαιρετική ζωγράφος – έχει φιλοτεχνήσει την κάθε οροφή του σπιτιού με ιδιαίτερο μεράκι και σεβασμό στην παράδοση.
Όμορφα χρώματα και εξαιρετικά μοτίβα, έκαναν τον κάθε χώρο ξεχωριστό.
Από το κέρας της Αμάλθειας .... μέχρι τα τριαντάφυλλα της εξωτερικής όψης, το ένα καλύτερο από το άλλο. Και από ό,τι μας είπε η κα Φωτεινή, έπεται και συνέχεια !!!
Το σχέδιο στο χωλ με την ¨θολωτή¨ οροφή είναι από υφαντό της Αρναίας (Μουσείο Υφαντικής) που προέκυψε από σχέδιο του περιοδικού ¨Εργόχειρο¨ έκδοσης 1954.

Λίγα λόγια για την οικοδέσποινα

 Φωτεινή Παπαντωνίου
Αγιογράφος – Ζωγράφος
Γεννήθηκε στο Ελληνικό Γορτυνίας του νομού Αρκαδίας. Απέκτησε το πτυχίο της ΑΣΟΕΕ και εργάστηκε ως υπάλληλος στα τσιμέντα ΤΙΤΑΝ στην Αθήνα.
Είναι αυτοδίδακτη ζωγράφος και έργα της υπάρχουν σε πολλές ιδιωτικές συλλογές. Έχει διακοσμήσει πολλά έντυπα – ποιητικές συλλογές – μυθιστορήματα – παιδικά βιβλία, ενώ ζωγραφικά έργα της κοσμούν εξώφυλλα βιβλίων και περιοδικών.
Έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις με έργα από μελάνι, τέμπερα, νερομπογιά, λάδι, ακρυλικό.
Την βυζαντινή παραδοσιακή εικονογραφία διδάχτηκε επι 10 χρόνια δίπλα σε δασκάλους όπως ο π. Σταμάτης Σκλήρης, Γιώργος Κόρδης, Δημήτρης Χατζηαποστόλου. Από το 1996 μέχρι και σήμερα διδάσκει την τέχνη της φορητής εικόνας στην Αθήνα όπου και κατοικεί. Έχει ιστορήσει τέμπλα σε ναούς, ενώ πολλές φορητές εικόνες έχουν δοθεί σε εκκλησίες και ιδιωτικές συλλογές. Με τα χαρακτηριστικά της Σιναΐτικης έκφρασης έχει ιστορήσει το τέμπλο του Αγίου Προφήτη Μωυσή στο μετόχι του Σινά στην Τραγάνα.
Την αφορά κάθε τι που η Παράδοση, σαν μάνα, μας τρέφει, όπως διακόσμηση, τραγούδι, χορός, χρώματα, υφαντική, κέντημα, λογοτεχνία.
Η εγκαυστική τέχνη – ζωγραφική με κερί και σκόνες βαρελιού – είναι η τελευταία ενασχόληση που την εκφράζει.
Επιμέλεια ανάρτησης – φωτογραφίες:  Στέλιος Ρήγας

Τρίτη, 8 Αυγούστου 2017

Ανοδική πορεία του ΑΠΘ στις διεθνείς κατατάξεις τα τελευταία χρόνια (του Χαράλαμπου Λαζαρίδη, Καθηγητή Μηχανικής Τροφίμων ΑΠΘ, Δημοτικού Συμβούλου Αριστοτέλη)

Ανοδική πορεία του ΑΠΘ στις διεθνείς κατατάξεις τα τελευταία χρόνια (του Χαράλαμπου Λαζαρίδη, Καθηγητή Μηχανικής Τροφίμων ΑΠΘ, Δημοτικού Συμβούλου Αριστοτέλη)

Μέσα στις μίζερες μέρες που ζει η ταλαίπωρη χώρα μας, καλό είναι να θυμούμαστε ότι "η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει"... Αντίθετα συνεχίζει να διακρίνεται και να διαπρέπει παγκοσμίως, όπως φαίνεται στο προωθούμενο μήνυμα της Πρυτανείας του ΑΠΘ, το οποίο  περιποιεί ιδιαίτερη τιμή στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων της Γεωπονικής Σχολής, όπου υπηρετώ από το 1986.
Καλό είναι να δώσουμε ελπίδα, κουράγιο και αισιοδοξία στα νέα παιδιά, για να μπορέσουν να σταθούν δυνατά στα πόδια τους και να συνεχίσουν να παλεύουν με ήθος και αξιοπρέπεια απέναντι σε όλες τις δυσκολίες που θα συναντήσουν, για να τιμήσουν το ιερό όνομα της Ελλάδας μας.

Αγαπητά μέλη του ΑΠΘ,

Μετά την πρόσφατη δημοσιοποίηση της πρώτης αναλυτικής θεματικής κατάταξης της Σανγκάης, δεν μπορούμε παρά να αισθανόμαστε ικανοποιημένοι για τη θέση του ΑΠΘ: η συγκεκριμένη κατάταξη εξετάζει 4000 Πανεπιστήμια και «κατατάσσει» τα 1400 εξ αυτών σε 52 θεματικά-επιστημονικά πεδία. Το ΑΠΘ εμφανίζεται μεταξύ των κορυφαίων σε 19 από τα 52 πεδία και μάλιστα σε 5 από αυτά συγκαταλέγεται μεταξύ των 200 κορυφαίων, ενώ κατετάγη πρώτο μεταξύ των ελληνικών Πανεπιστημίων στα 8 από τα 19 πεδία για τα οποία βαθμολογήθηκε.

Ειδικότερα, είμαστε μεταξύ των πρώτων 100 στα πεδία της Επιστήμης & Τεχνολογίας Τροφίμων και Μηχανικών Τηλεπικοινωνιών και στις θέσεις 101-150 στα πεδία των Πολιτικών Μηχανικών, των Χημικών Μηχανικών και της Κτηνιατρικής.

Όπως έχουμε ξαναπεί, το ΑΠΘ δεν θεωρεί ότι οι διεθνείς κατατάξεις είναι πανάκεια, παρόλο που η θέση του είναι συνολικά σταθερά υψηλή (και συχνά ανοδική) στις διάφορες κατατάξεις. Τις παρακολουθεί συστηματικά τα τελευταία χρόνια, αξιοποιώντας τις απλά και μόνο ως «εργαλείο» για τον εντοπισμό της θέσης του στο διεθνές γίγνεσθαι.

Δεν μπορούμε, όμως, να αγνοήσουμε με ποια Πανεπιστήμια βρισκόμαστε στις ίδιες κατατάξεις, με ποια δηλαδή συγκρινόμαστε και υπό ποιες συνθήκες λειτουργούν εκείνα, με ποιο θεσμικό πλαίσιο, με πόση χρηματοδότηση, με πόσο υποστηρικτικό προσωπικό. Με αυτά τα δεδομένα, που -δυστυχώς- στη χώρα μας χειροτερεύουν χρόνο με τον χρόνο, το γεγονός ότι ορισμένα ελληνικά Πανεπιστήμια ξεχωρίζουν μεταξύ των 4000 ή των 5.000 που εξετάζονται και εμφανίζονται σταθερά στις υφιστάμενες διεθνείς κατατάξεις στα καλύτερα 500 του κόσμου και -σε ορισμένα πεδία- ακόμη και στα πρώτα 100, είναι ενδεικτικό του υψηλής ποιότητας έργου που διεξάγεται, σε εκπαιδευτικό και σε ερευνητικό επίπεδο. Πόσο μάλλον, όταν παρατηρείται και σύγκλιση μεταξύ των κατατάξεων και κατατάσσουν στην ίδια περίπου θέση συγκεκριμένα επιστημονικά αντικείμενα.

Συμπερασματικά, η ανοδική πορεία του ΑΠΘ στις διεθνείς κατατάξεις τα τελευταία χρόνια, καθώς και οι συνεχείς διεθνείς διακρίσεις των μελών του, επισφραγίζουν το υψηλής ποιότητας εκπαιδευτικό και ερευνητικό έργο που επιτελείται στο Πανεπιστήμιό μας, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες λειτουργίας που αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια, οι οποίες δυσχεραίνουν ολοένα και  περισσότερο. Επιβραβεύονται έμπρακτα οι προσπάθειες όλου του διδακτικού/ερευνητικού προσωπικού του ιδρύματος, καθώς και της Διοίκησης για διεθνή ανάδειξη του έργου που επιτελείται στο ΑΠΘ.

Είμαστε ευχαριστημένοι με τις επιδόσεις μας, χωρίς να θριαμβολογούμε και -φυσικά- χωρίς να επαναπαυόμαστε. Και ευελπιστούμε στην υποστήριξη της Πολιτείας.

Οι Πρυτανικές Αρχές

Αναλυτικά η θέση του ΑΠΘ στη θεματική κατάταξη Shanghai Ranking για το 2017


Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

Εορτασμός ανακομιδής Λειψάνων Αγίου Στεφάνου – Γιορτή των Μελισσοκόμων στην Αρναία

 Εορτάστηκε  και  φέτος  με  ιδιαίτερη  λαμπρότητα η  ανακομιδή των  λειψάνων  του  Αγίου  Στεφάνου  στον ομώνυμο Μητροπολιτικό  Ναό  του  Αγίου  Στεφάνου  της  Αρναίας.Την  Θεία  λειτουργία  με  αρτοκλασία τέλεσε ο Πρωτοσύγκελος της Ιεράς μας Μητροπόλεως, Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Μαϊδώνης, που αναφέρθηκε στο ιστορικό του εθίματος.  Παραβρέθηκαν, το  Διοικητικό  Συμβούλιο και  τα  μέλη  του  Μελισσοκομικού  Συλλόγου  Αρναίας   καθώς  και  πλήθος  κατοίκων. Μετά  την  Θεία  λειτουργία  οι  μελισσοκόμοι   προσέφεραν  κέρασμα  σε  όλο το  εκκλησίασμα στην  αίθουσα  δεξιώσεων  του  Ιερού  Ναού  με  νηστίσιμα  εδέσματα, όπως  παραδοσιακό  καρυδόμελο-αναψυκτικά - κόλλυβα - άρτο.
Ο  Μελισσοκομικός  Σύλλογος  Αρναίας  ιδρύθηκε  το  1936  με  την  αρχική επωνυμία             «Μελισσοκομικός  Συνεταιρισμός  Αρναίας   ο  Άγιος  Στέφανος»  και  τα μέλη του  από  τότε  γιορτάζουν  κάθε χρόνο τον   προστάτη  τους.

Οι  ¨Αντίλαλοι  της  Αρναίας¨ και το Δ.Σ. της Πολιτιστικής και Επιμορφωτικής Εταιρείας,  εύχονται  σε  όλους  τους  μελισσοκόμους  καλή  μελισσοκομική  χρονιά   και  να  διατηρήσουν  το  ιστορικό αυτό έθιμο για πολλά ακόμη χρόνια.
 Επιμέλεια ανάρτησης Στέλιος Ρήγας